Movie

[Spoiler Alert] Song Lang (2018)


e72cb7f23241afb8c0924474761dc10f9b0f01df

Lần đầu tiên tôi biết đến “Song Lang” là đoạn trailer nhỏ khi xem một bộ phim Việt ngoài rạp hôì đầu năm (Phim gì thì quên tên mất rồi :P) . Lúc đó thấy phim này sao mà đẹp quá và cố nhớ phải đi xem khi phim ra rạp.  Poster “Song Lang” dễ làm người ta nhầm tưởng đây là bộ phim đi sâu khai thác nghệ thuật cải lương. Đến khi ngồi trong rạp mới vỡ lẽ đây là bộ phim về vài phận đời có mối liên hệ với môn nghệ thuật này.

Mở đầu phim là cảnh nhân vật Dũng đi lễ chùa dâng hương cũng như lời dẫn giải thích về “Song Lang”. “Song lang là một loại mõ nhỏ bằng gỗ, là một biểu trưng trong dàn nhạc  cải lương. Nó có vai trò rất quan trọng trong việc giữ trường canh cho các nhạc cụ khác theo đó mà giữ tiết tấu nhịp điệu của mình trong hòa tấu. (Wikipedia, 2018)

******

Sài Gòn những năm 80 của thế kỉ trước.

Nước phim cũ kĩ. Sân khấu cải lương. Chung cư cũ. Cầu thang dốc. Ngõ hẹp và tăm tối.

Dũng vốn là “con nhà nòi” cải lương: cha là nhạc công trong dàn nhạc, mẹ là một nghệ sĩ cải lương tài sắc. Cuộc đời Dũng có lẽ sẽ có êm đềm, vui vẻ, đắm chìm trong tiếng ca cải lương, trong những bộ đồ hát lấp lánh hay tiếng “song lang” nếu như không có những thay đổi thời cuộc. Từ đứa trẻ hồn nhiên hạnh phúc, hay cười đùa, Dũng mất mẹ, rồi mất cả cha. Dũng đi đòi nợ/ thu nợ thuê để kiếm chén cơm. Và Dũng không còn hay nói hay cười nữa.

Vì sinh nhai, vì cả những đau khổ trong đời, Dũng trở thành tay giang hồ lầm lì và gián tiếp/ trực tiếp đẩy nhiều phận đời vào cảnh khổ đau. Biên kịch và đạo diễn khéo léo lồng vào những chi tiết nhỏ: Dũng tắt đài khi đài nói về cải lương, Dũng đi thu nợ nhưng không bao giờ tranh thủ trấn lột con nợ, Dũng chững lại khi nhìn thấy tên đoàn cải lương trong danh sách phải thu nợ, Dũng dịu dàng với trẻ con… để người xem có cái nhìn toàn diện về tay giang hồ với vẻ ngoài lì lợm và cô độc.

Cuộc đời giang hồ của Dũng ắt hẳn sẽ ổn định bền lâu nếu Dũng không vô tình gặp Linh Phụng- một ca sĩ cải lương có tài và trong veo, trong veo rất nhiều so với thế giới Dũng đang sống. Hai người đàn ông, ngoại hình tưởng chẳng hề liên quan đến nhau nhưng hóa ra lại giống nhau đến kì lạ: từ những biến cố trong đời và cả trái tim ấm áp. Điều quan trọng hơn cả: cuộc đời họ đều gắn liền với cải lương và họ đều là những kẻ cô độc không người thân thích.

Cải lương- qua hình tượng nhạc cụ “song lang”- dẫn dắt người xem đến với cuộc đời Dũng, đến với cuộc đời Linh Phụng và dẫn dắt hai mảnh đời đến bên nhau. Cảnh phim tình nhất là khi Dũng đệm đàn để Linh Phụng ca đoạn cải lương mà cha Dũng viết. Trong căn chung cư cũ nát, một bên là tên giang hồ có máu mặt đang đàn, một bên là ca sĩ cải lương có tiếng đang hát. Nếu Linh Phụng giúp Dũng vượt qua ám ảnh đau buồn về cải lương, để rũ bỏ con đường tối, quay về với ánh sáng sân khấu thì Dũng mang đến cho Linh Phụng cảm nhận đầu tiên về tình yêu và sự thăng hoa trên sân khấu.

Cảnh phim đẹp nhất chính là trong đêm trăng, khi chung cư bị cúp điện, Dũng và Linh Phụng cùng ngắm trăng, trò chuyện trên sân thượng, bên bảng hiệu máy khâu Singo. Không còn ánh đèn nhân tạo, chỉ có ánh sáng trăng êm dịu, không còn cây còn nhà che khuất tầm nhìn, chỉ còn hai người đàn ông đang trải lòng mình. Cảm phim ấy là tôi nhớ đến Xuân Quang Xạ Tiết và 2046 của Vương Gia Vệ:

  • khi Lương Triều Vỹ nhảy điệu Tango với Trương Quốc Vinh;
  • khi Lương Triều Vỹ hôn đắm đuối Chương Tử Di trên sân thượng Khách sạn Phương Đông.

“Song Lang” không nói sâu về Cải lương và cũng không hẳn là bộ phim về tình yêu đồng tính. “Song Lang” là bộ phim Việt đáng để xem, nhất là với những người yêu Sài Gòn và yêu những cảnh phim đẹp. Dũng làm tôi nhớ đến “Chí Phèo” của Nam Cao. Cuộc đời và số phận đưa đẩy Dũng trở thành tay giang hồ nhưng đến khi Dũng quyết định rửa tay gác kiếm, rũ bỏ một chương đời buồn thì cuộc đời cũng không chịu buông tha cho Dũng. Buổi diễn hôm đấy Dũng không mang đàn đến gặp bà bầu gánh hát như đã hẹn với Linh Phụng. Thực ra Dũng đã đến và anh đã gục ngã  trước cổng rạp, ngay khi chuẩn bị bước sang một chương đời mới mà ắt hẳn sẽ tươi sáng và sạch sẽ hơn chương đời đã qua. Linh Phụng buồn bã rời rạp dù vừa có buổi diễn thăng hoa (vì không thấy Dũng), bàn chân anh đạp lên vỉa hè sũng nước mưa mà chẳng hay biết trước đó không lâu những viên gạch lát hè ấy thấm đẫm máu của Dũng.

Rời rạp tôi trách biên kịch và đạo diễn sao mà ác quá, sao không cho Dũng được sống một chương đẹp đẽ hơn vì đời Dũng đã bất hạnh lắm rồi. Sao không để Dũng và Linh Phụng được đàn hát bên nhau, trở thành tri kỉ như hai nhân vật trong “Bá Vương Biệt Cơ”. Để rồi khi cảm xúc đi qua, tôi hiểu rằng Dũng phải chết, Linh Phụng phải mất đi tình yêu đầu tiên theo cái cách đầy bi kịch bởi đó chính là Cuộc Đời. Cuộc đời không phải lúc nào cũng sáng sủa như sân khấu cải lương hay lấp lánh, lộng lẫy như những bộ trang phục biểu diễn. Cuộc đời phũ phàng như lời nói của dì Lan cho vay nặng lãi “Ai vay nợ mà cũng đòi chết như nhà thằng Tám đen thì tao chết trước” và lời dì nói khi Dũng quyết định nghỉ việc: người ta tự đến vay tiền dì, vay thì phải trả chứ dì không hề gạ hay ép họ vay tiền.

*Nếu như hai tấm băng rôn ngoài cửa rạp là chữ dán (chứ không phải in bạt rất hiện đại) và tôi có thể nghe rõ hết lời thoại (do diễn viên nói giọng Nam, nhiều đoạn tôi nghe không rõ),  “Song Lang” hoàn hảo.*

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.